న్యూ ఢిల్లీ: పిల్లలకు ఇంటర్నెట్ అందుబాటును పూర్తిగా నిరాకరించలేమని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఇంటర్నెట్ వినియోగం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21, ఆర్టికల్ 19(1)(a) కింద హామీ ఇచ్చిన ప్రాథమిక హక్కులతో ముడిపడి ఉందని పేర్కొంది. పిల్లల భద్రత పేరుతో వారిని పూర్తిగా ఆన్‌లైన్ ప్రపంచానికి దూరం చేయడం సరైన పరిష్కారం కాదని తెలిపింది. పిల్లల రక్షణతో పాటు వారి స్వేచ్ఛను కూడా కాపాడాల్సిన అవసరం ఉందని జస్టిస్ జేబీ పార్దివాలా, జస్టిస్ కే వినోద్ చంద్రన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించింది.

పిల్లల ఇంటర్నెట్ హక్కుపై సుప్రీంకోర్టు ఏమన్నది?

సోషల్ మీడియా, ఇతర ఆన్‌లైన్ వేదికల్లో పిల్లలపై లైంగిక దోపిడీ, వేధింపులకు సంబంధించిన కంటెంట్‌ను గుర్తించి తొలగించేందుకు చర్యలు చేపట్టే క్రమంలో ధర్మాసనం ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఇంటర్నెట్ ద్వారా భావప్రకటనా స్వేచ్ఛతో పాటు సమాచారాన్ని తెలుసుకోవడం, పొందడం, ఇతరులతో పంచుకోవడం సాధ్యమవుతుందని వివరించింది. ముఖ్యంగా మారుమూల ప్రాంతాల్లో నివసించే పిల్లలకు విద్య, సమాచారాన్ని పొందేందుకు ఇంటర్నెట్ కీలక సాధనంగా ఉంటోందని కోర్టు పేర్కొంది. ప్రత్యేక అవసరాలున్న పిల్లలు ఇతరులతో పరిచయాలు పెంచుకోవడానికి, తమలాంటి పరిస్థితుల్లో ఉన్నవారితో అనుసంధానం కావడానికి కూడా ఆన్‌లైన్ వేదికలు ఉపయోగపడతాయని వివరించింది.

పూర్తి నిషేధం పరిష్కారం కాదు

ప్రస్తుతం ఇంటర్నెట్ పిల్లలకు పూర్తిగా సురక్షితమైన వేదిక కాదని సుప్రీంకోర్టు అంగీకరించింది. అయితే, ఆ కారణంతో పిల్లలను పూర్తిగా ఇంటర్నెట్‌కు దూరం చేయడం సరైన మార్గం కాదని స్పష్టం చేసింది. పిల్లలు ఇంటర్నెట్ వాడకూడదని నిబంధనలు విధించినంత మాత్రాన వారు ఆన్‌లైన్ వినియోగాన్ని పూర్తిగా ఆపరని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది. బదులుగా నియంత్రణ తక్కువగా ఉన్న వెబ్‌సైట్లు, వేదికలకు వెళ్లే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించింది. ఆన్‌లైన్‌లో ప్రలోభాలకు గురైన, బెదిరింపులు లేదా వేధింపులు ఎదుర్కొన్న పిల్లలు.. ఇంటర్నెట్ వాడినందుకు తల్లిదండ్రులు మందలిస్తారనే భయంతో తమకు జరిగిన విషయాలను చెప్పకుండా ఉండవచ్చని కోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

పిల్లల భద్రత కోసం ఎలాంటి చర్యలు?

పిల్లల ఇంటర్నెట్ వినియోగంపై సంపూర్ణ నిషేధాన్ని వ్యతిరేకించినప్పటికీ, వారి వయసుకు తగిన భద్రతా చర్యలు అవసరమని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. తల్లిదండ్రుల అనుమతి, మార్గదర్శకత్వం, పర్యవేక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని సూచించింది.

ఈ క్రమంలో పలు చర్యలను ప్రస్తావించింది:

పిల్లల సోషల్ మీడియా ఖాతాలకు ప్రత్యేకంగా ‘చైల్డ్ మోడ్’ ఏర్పాటు చేయడం.
పిల్లల ఖాతాలను ముందుగానే ప్రైవేట్‌గా ఉంచడం.
తెలియని పెద్దల నుంచి వచ్చే సందేశాలు, పరిచయాలను పరిమితం చేయడం.
పిల్లలకు కనిపించే ప్రకటనలు, కంటెంట్‌పై తగిన నియంత్రణలు విధించడం.
తల్లిదండ్రుల అనుమతి, పర్యవేక్షణతో వయసుకు తగిన ఆన్‌లైన్ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం.
ఈ చర్యలను ఎలా అమలు చేయాలనే అంశంపై తగిన విధానాలను రూపొందించే బాధ్యతను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి వదిలింది. పిల్లలకు హానికరమైన అడల్ట్ కంటెంట్ వెబ్‌సైట్ల వంటి నిర్దిష్ట సేవలపై ఆంక్షలు విధించేందుకు తమ వ్యాఖ్యలు అడ్డంకి కావని కూడా స్పష్టం చేసింది.

ఆన్‌లైన్‌లో పిల్లలపై లైంగిక దోపిడీ కంటెంట్‌కు అడ్డుకట్ట

పిల్లల పై లైంగిక దోపిడీ, వేధింపులకు సంబంధించిన కంటెంట్‌ను ఆన్‌లైన్ వేదికల నుంచి గుర్తించి తొలగించేందుకు సమగ్ర చర్యలు తీసుకోవాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. ఇందుకోసం జాతీయ స్థాయి డేటాబేస్ ఏర్పాటు సహా అవసరమైన వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయాలని సూచించింది. పిల్లలను ఇంటర్నెట్ నుంచి పూర్తిగా దూరం చేయడం కంటే, వారికి హాని కలిగించే కంటెంట్‌ను నియంత్రించడం, బాధ్యులపై చర్యలు తీసుకోవడం, ఆన్‌లైన్ వేదికలను మరింత సురక్షితంగా మార్చడం ముఖ్యమని కోర్టు వ్యాఖ్యలు సూచిస్తున్నాయి. పిల్లల హక్కులు, భద్రత రెండింటినీ సమతుల్యంగా కాపాడే విధానాలు రూపొందించడమే ముందున్న కీలక సవాలు.