రియాద్: అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో సౌదీ అరేబియా మరో కీలక ముందడుగు వేసింది. మధ్యప్రాచ్యంలో ఈ తరహాలో తొలిసారిగా జీవసంబంధ నమూనాలను అంతరిక్షానికి పంపించింది. సౌదీ స్పేస్ ఏజెన్సీ (SSA), కింగ్ అబ్దుల్లా యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (KAUST) సంయుక్తంగా చేపట్టిన ఈ ప్రయోగం.. అల్జీమర్స్, మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్ వంటి నాడీ సంబంధిత వ్యాధులపై పరిశోధనలకు దోహదపడనుంది.

అమెరికా అంతరిక్ష సంస్థ నాసా (NASA) మద్దతుతో, స్పేస్‌ఎక్స్ CRS-35 మిషన్‌లో భాగంగా ఈ జీవ నమూనాలను అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS)కు పంపించారు. ‘బయో గ్రావిటీ-1’ పేరుతో చేపట్టిన ఈ కార్యక్రమం ద్వారా సూక్ష్మ గురుత్వాకర్షణ పరిస్థితుల్లో మానవ కణాల్లో జరిగే మార్పులను అధ్యయనం చేయనున్నారు.

వృద్ధాప్యం, నాడీ సంబంధిత వ్యాధులపై పరిశోధనలు

ఈ పరిశోధన కార్యక్రమంలో భాగంగా ఆరోగ్యవంతమైన దాతల నుంచి సేకరించిన మానవ జీవ నమూనాలను తొలుత అంతరిక్షానికి పంపించారు. భవిష్యత్తులో చేపట్టే ప్రయోగాలతో పోల్చేందుకు వీటిని ప్రాథమిక శాస్త్రీయ నమూనాలుగా ఉపయోగించనున్నారు. అంతరిక్షంలోని సూక్ష్మ గురుత్వాకర్షణ పరిస్థితులు భూమిపై సాధ్యం కాని కొన్ని జీవశాస్త్ర పరిశీలనలకు అవకాశం కల్పిస్తాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో కణాల్లో వృద్ధాప్యానికి సంబంధించిన మార్పులు, నాడీ సంబంధిత వ్యాధులతో ముడిపడిన ప్రక్రియలను పరిశోధకులు అధ్యయనం చేయనున్నారు. KAUST అభివృద్ధి చేసిన SSA-1, SSA-2 అనే రెండు ప్రయోగాలు ఈ మిషన్‌లో భాగంగా ఉన్నాయి.

మూడు దశల్లో బయో గ్రావిటీ కార్యక్రమం

ఈ పరిశోధన కార్యక్రమాన్ని మూడు పరస్పర అనుసంధానిత మిషన్లుగా రూపొందించారు.
- మొదటి దశ: ఆరోగ్యవంతుల నుంచి సేకరించిన నమూనాలను అధ్యయనం చేసి ప్రాథమిక సమాచారాన్ని సేకరించడం.
- రెండో దశ: అల్జీమర్స్, మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్ వ్యాధిగ్రస్తుల నుంచి రూపొందించిన నమూనాలపై పరిశోధనలు చేయడం.
- మూడో దశ: చికిత్సలకు కణాలు ఎలా స్పందిస్తాయో పరిశీలించడం, భవిష్యత్తులో ఔషధాల అభివృద్ధికి ఉపయోగపడే లక్ష్యాలను గుర్తించడం.
ఈ మూడు దశల ద్వారా వ్యాధులపై అవగాహన పెంచడంతో పాటు, భవిష్యత్తులో మెరుగైన చికిత్సా విధానాల అభివృద్ధికి అవసరమైన శాస్త్రీయ ఆధారాలను సమకూర్చుకోవాలని పరిశోధకులు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

అంతరిక్షంలో ‘బ్రెయిన్ ఆర్గనాయిడ్ విలేజ్’ ప్రయోగం

ఈ మిషన్‌లో మరో ప్రత్యేక అంశం ‘బ్రెయిన్ ఆర్గనాయిడ్ విలేజ్’ భావనను సూక్ష్మ గురుత్వాకర్షణ పరిస్థితుల్లో తొలిసారిగా పరీక్షించనుండటం. ఆర్గనాయిడ్లు అనేవి మానవ అవయవాల్లోని కొన్ని నిర్మాణాలు, విధులను అనుకరించేలా ప్రయోగశాలలో రూపొందించిన చిన్న కణ నిర్మాణాలు. వేర్వేరు కణ సమూహాలను ఒకే ఆర్గనాయిడ్‌లో కలిపి అధ్యయనం చేయడం ద్వారా, జనాభా స్థాయిలో వ్యాధి సంబంధిత మార్పులను పరిశీలించే అవకాశం ఉంటుందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. ప్రయోగశాలలోనే చికిత్సా ప్రతిస్పందనలను పరిశీలించే కొత్త విధానాలకు ఈ పరిశోధన మార్గం సుగమం చేయవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు.

అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యంతో పరిశోధనలు

ఈ కార్యక్రమాన్ని అమెరికాకు చెందిన నేషనల్ స్టెమ్ సెల్ ఫౌండేషన్ (NSCF), ఆక్సియం స్పేస్ సంస్థలతో కలిసి నిర్వహిస్తున్నారు. నాసా మద్దతుతో పాటు సౌదీ స్పేస్ ఏజెన్సీ, KAUST శాస్త్రవేత్తలు కూడా ఇందులో భాగస్వాములయ్యారు.సౌదీ స్పేస్ ఏజెన్సీలో సూక్ష్మ గురుత్వాకర్షణ పరిశోధనల పర్యవేక్షకురాలు, సౌదీ వ్యోమగామి రయ్యానా బర్నావీ మాట్లాడుతూ.. అంతరిక్ష వాతావరణాన్ని మానవ ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపడే పరిశోధనల కోసం వినియోగించడంలో ఈ ప్రయోగం కీలక అడుగని పేర్కొన్నారు. ప్రాజెక్టు ప్రధాన శాస్త్రవేత్త, KAUST ప్రొఫెసర్ ఇమెద్ గల్లౌజీ కూడా భూమిపై పునఃసృష్టి చేయలేని పరిస్థితుల్లో వ్యాధి నమూనాలను పరీక్షించేందుకు ఈ మిషన్ ఉపయోగపడుతుందని తెలిపారు.

విజన్ 2030లో భాగంగా అంతరిక్ష పరిశోధనలు

సూక్ష్మ గురుత్వాకర్షణ పరిశోధనల్లో దేశీయ సామర్థ్యాలను పెంపొందించడం, అంతర్జాతీయ శాస్త్రీయ భాగస్వామ్యాలను విస్తరించడం, ఆరోగ్య రంగంలో అంతరిక్ష సాంకేతికతను వినియోగించడం సౌదీ అరేబియా లక్ష్యాలుగా ఉన్నాయి.ఈ కార్యక్రమం ద్వారా లభించే పరిశోధనా ఫలితాలు భవిష్యత్తులో వ్యాధులపై అవగాహన పెంచడానికి, కొత్త చికిత్సా మార్గాలను అన్వేషించడానికి దోహదపడవచ్చని భావిస్తున్నారు. సౌదీ విజన్ 2030 లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా శాస్త్రసాంకేతిక రంగంలో ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహిస్తూ, దేశాన్ని అంతర్జాతీయ పరిశోధనల్లో మరింత క్రియాశీల భాగస్వామిగా నిలబెట్టేందుకు ఈ మిషన్ దోహదం చేయనుంది.