అబుదాబి: యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE)లో అవయవ మార్పిడి సేవలను మరింత విస్తరించేందుకు ప్రభుత్వం ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తోంది. భవిష్యత్‌లో ముఖం, చేతులు, చేతుల పైభాగాలు, గర్భాశయం, పేగు వంటి అత్యంత క్లిష్టమైన అవయవాలు, కణజాలాల మార్పిడి సేవలను అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని భావిస్తోంది.

ఆరోగ్య మరియు నివారణ మంత్రిత్వ శాఖ (MoHAP) ఆధ్వర్యంలోని ‘హయత్’ (Hayat) జాతీయ మానవ అవయవాలు, కణజాలాల దానం మరియు మార్పిడి కార్యక్రమం తదుపరి దశలో ఈ సేవలను విస్తరించనుంది. ఇందులో అత్యంత సంక్లిష్టమైన వాస్క్యులరైజ్డ్ కాంపోజిట్ టిష్యూ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్స్ (Vascularised Composite Tissue Transplants) కూడా ఉన్నాయి. వీటి పరిధిలో ముఖం, చేతులు, చేతుల పైభాగాల మార్పిడి వంటి చికిత్సలు వస్తాయి.

కార్నియా, ఎముకలు, చర్మం, గుండె కవాటాల దానానికి ప్రణాళిక

అవయవ దానాన్ని విస్తరించడంలో భాగంగా కార్నియా, ఎముకలు, చర్మం, గుండె కవాటాలు వంటి కణజాలాల దానాన్ని కూడా పెంచాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

అలాగే డొనేషన్ ఆఫ్టర్ సర్క్యులేటరీ డెత్ (DCD) విధానాన్ని అభివృద్ధి చేయనుంది. అంటే వైద్యపరమైన, చట్టపరమైన నిబంధనలకు అనుగుణంగా గుండె కొట్టుకోవడం, రక్త ప్రసరణ శాశ్వతంగా నిలిచిపోయిన అనంతరం అవయవ దానాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకునే విధానం.

ఈ విధానాల ద్వారా ప్రాణరక్షక లేదా జీవన నాణ్యతను మెరుగుపరిచే అవయవ మార్పిడి కోసం ఎదురుచూస్తున్న రోగులకు మరిన్ని అవయవాలు అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉందని మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది.

చేతుల మార్పిడి అత్యంత క్లిష్టమైన ప్రక్రియ

చేతి మార్పిడి సాధారణ అవయవ మార్పిడి కంటే చాలా క్లిష్టమైన వైద్య ప్రక్రియ. ఇందులో ఎముకలు, కండరాలు, టెండన్లు, రక్తనాళాలు, నరాలు, చర్మం వంటి అనేక రకాల కణజాలాలను ఒకేసారి మార్పిడి చేయాల్సి ఉంటుంది.

శస్త్రచికిత్సకు ముందు రోగికి సమగ్ర వైద్య, మానసిక పరీక్షలు నిర్వహించడంతో పాటు, తగిన దాతను గుర్తించి అనుకూలత పరీక్షలు చేయాల్సి ఉంటుంది. శస్త్రచికిత్స అనంతరం రోగులు దీర్ఘకాలం పాటు రోగనిరోధక వ్యవస్థ మార్పిడి చేసిన అవయవాన్ని తిరస్కరించకుండా మందులు వాడాల్సి ఉంటుంది. ఫిజియోథెరపీ, పునరావాస చికిత్స కూడా కీలకంగా ఉంటుంది.

ముఖ మార్పిడి కూడా భవిష్యత్ ప్రాధాన్యతల్లో ఒకటి

ముఖ మార్పిడి కూడా ఒకే అవయవాన్ని మార్చే ప్రక్రియ కాదు. ఇందులో చర్మం, ఎముకలు, కండరాలు, రక్తనాళాలు, నరాలు, కనెక్టివ్ టిష్యూ వంటి అనేక కణజాలాలను కలిపి మార్పిడి చేయాల్సి ఉంటుంది.

రక్తనాళాల ద్వారా మార్పిడి చేసిన కణజాలానికి రక్త సరఫరా కొనసాగడం, నరాలు కాలక్రమేణా పనిచేయడం, కదలికలు మరియు స్పర్శ తిరిగి రావడం వంటి అంశాలు ఈ చికిత్సలో అత్యంత కీలకం. మార్పిడి చేసిన కణజాలాన్ని శరీరం తిరస్కరించకుండా నిరంతరం వైద్య పర్యవేక్షణ అవసరం.

అయితే UAEలో ముఖం లేదా చేతుల మార్పిడి చికిత్సలను ఎప్పుడు, ఏ ఆసుపత్రుల్లో ప్రారంభిస్తారనే వివరాలను MoHAP ఇంకా వెల్లడించలేదు. ప్రస్తుతం ఇవి హయత్ కార్యక్రమం భవిష్యత్ ప్రాధాన్యతలుగా మాత్రమే ఉన్నాయి.

గర్భాశయం, పేగు మార్పిడికి కూడా సన్నాహాలు

UAE భవిష్యత్ ప్రణాళికల్లో గర్భాశయం, పేగు మార్పిడి కూడా ఉన్నాయి. తదుపరి దశలో దేశంలో అందుబాటులో ఉండే అవయవ మార్పిడి సేవల పరిధిని మరింత విస్తరించాలని MoHAP భావిస్తోంది.

అవయవ దానాన్ని పెంచేందుకు ఆసుపత్రుల్లో ప్రత్యేక ఆర్గన్ డొనేషన్ యూనిట్లు ఏర్పాటు చేయాలని కూడా ప్రణాళిక రూపొందించింది. వీటిలో శిక్షణ పొందిన వైద్యులు, నర్సులు సంభావ్య దాతలను గుర్తించడం, వారి కుటుంబాలకు సహకరించడం, అవయవ దాన ప్రక్రియను సమన్వయం చేయడం వంటి బాధ్యతలు నిర్వహిస్తారు.

భవిష్యత్‌లో జంతు అవయవాలు, 3డీ ప్రింటెడ్ అవయవాల వినియోగం

మరోవైపు, మానవ దాతలపై మాత్రమే ఆధారపడకుండా భవిష్యత్‌లో జంతు అవయవాలు, 3డీ బయోప్రింటింగ్, టిష్యూ ఇంజినీరింగ్ ద్వారా తయారు చేసిన అవయవాలు వంటి నాన్-హ్యూమన్ ఆర్గన్స్, టిష్యూల వినియోగానికి కూడా UAE నియంత్రణ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేస్తోంది.

2025 డిసెంబర్‌లో చేసిన చట్ట సవరణల ద్వారా జంతు మరియు తయారు చేసిన అవయవాల వినియోగానికి సంబంధించిన నిబంధనలకు మార్గం సుగమమైంది. వీటి వినియోగానికి లైసెన్సింగ్, క్లినికల్-ల్యాబొరేటరీ పరీక్షలు, భద్రత, ప్రభావశీలత, రోగితో జీవసంబంధ అనుకూలత వంటి అంశాలను నిర్ధారించాల్సి ఉంటుంది. రోగి లేదా అతని చట్టపరమైన ప్రతినిధి నుంచి లిఖితపూర్వక సమ్మతి కూడా తప్పనిసరి.

అవయవాల మూలం, తయారు చేసిన అవయవాల జీవసంబంధ నిర్మాణం, క్లినికల్ ట్రయల్స్ ఫలితాలు, భద్రత, ప్రభావశీలతకు సంబంధించిన వివరాలను నమోదు చేసేందుకు జాతీయ డేటాబేస్ ఏర్పాటు చేయాలని కూడా UAE భావిస్తోంది.

జెనోట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్‌ పై జాగ్రత్తలు

జంతువుల నుంచి మానవులకు అవయవాలు లేదా కణజాలాలను మార్పిడి చేసే విధానాన్ని జెనోట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ (Xenotransplantation) అంటారు. ఈ విధానంలో మానవ రోగనిరోధక వ్యవస్థ జంతు కణజాలాన్ని విదేశీ పదార్థంగా గుర్తించి తిరస్కరించే ప్రమాదం ఉంటుంది. అలాగే జంతువుల నుంచి మనుషులకు ఇన్ఫెక్షన్లు వ్యాపించే అవకాశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.

అందువల్ల జంతు అవయవాల వినియోగానికి ముందు కఠినమైన వైద్య పరీక్షలు, భద్రతా ప్రమాణాలు, అనుకూలత పరీక్షలు, నిపుణుల పర్యవేక్షణ, రోగి సమ్మతి వంటి నిబంధనలను UAE అమలు చేయనుంది.

ప్రస్తుతం ఏ జంతు అవయవాలను మానవులకు మార్పిడి చేస్తారో, ఈ విధానాన్ని ఎప్పుడు ప్రారంభిస్తారో UAE ప్రభుత్వం వెల్లడించలేదు. అత్యాధునిక అవయవ మార్పిడి సేవలకు అవసరమైన చట్టపరమైన, వైద్యపరమైన వ్యవస్థను సిద్ధం చేయడంపైనే ప్రస్తుతం ప్రధాన దృష్టి ఉంది.