న్యూఢిల్లీ: భారత పాస్‌పోర్ట్ అనేది అంతర్జాతీయ ప్రయాణాల కోసం జారీ చేసే అధికారిక పత్రం మాత్రమేనని, అది భారత పౌరసత్వానికి తుది రుజువుగా పరిగణించరాదని విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ (MEA) అధికారులు స్పష్టం చేశారు. జూన్ 24న నిర్వహించిన పాస్‌పోర్ట్ సేవా దివస్ సందర్భంగా ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు.

1967లో అమల్లోకి వచ్చిన పాస్‌పోర్ట్ చట్టాన్ని స్మరించుకుంటూ ప్రతి ఏడాది జూన్ 24ను పాస్‌పోర్ట్ సేవా దివస్‌గా నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ సందర్భంగా మీడియాతో మాట్లాడిన అధికారులు, పాస్‌పోర్ట్ జారీకి ముందు పలు ప్రభుత్వ సంస్థల ద్వారా సమగ్ర పరిశీలన, ధృవీకరణ ప్రక్రియ జరుగుతుందని తెలిపారు. అయితే పాస్‌పోర్ట్ ప్రధానంగా విదేశీ ప్రయాణాలకు ఉపయోగించే పత్రం మాత్రమేనని, అది స్వతంత్రంగా పౌరసత్వ ధృవీకరణ పత్రం కాదని వివరించారు.

గత ఏడాదిలో దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 1.4 కోట్ల పాస్‌పోర్టులు జారీ చేసినట్లు అధికారులు వెల్లడించారు. ప్రస్తుతం దేశంలో 545 పాస్‌పోర్ట్ సేవా కేంద్రాలు (Passport Seva Kendras) ప్రజలకు సేవలు అందిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు.

విదేశాంగ మంత్రి S. Jaishankar పాస్‌పోర్ట్ సేవలను మరింత సమర్థవంతంగా, పారదర్శకంగా, ప్రజా కేంద్రితంగా మార్చేందుకు ప్రభుత్వం చేపట్టిన చర్యలను ప్రశంసించారు. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వినియోగంతో పాస్‌పోర్ట్ జారీ ప్రక్రియలో విప్లవాత్మక మార్పులు వచ్చాయని తెలిపారు.

భారత్ ఇటీవల ప్రారంభించిన ఈ-పాస్‌పోర్ట్ వ్యవస్థకు కూడా విశేష స్పందన లభిస్తున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. గత ఏడాది ప్రారంభమైన ఈ పథకం కింద ఇప్పటివరకు సుమారు 1.47 కోట్ల చిప్ ఆధారిత ఈ-పాస్‌పోర్టులు జారీ చేసినట్లు వెల్లడించారు. వీటిలో RFID చిప్, యాంటెన్నా అమర్చబడి ఉండటంతో వ్యక్తిగత, బయోమెట్రిక్ సమాచారం సురక్షితంగా నిల్వ ఉంటుంది.

ప్రస్తుతం కొత్తగా జారీ చేస్తున్న అన్ని పాస్‌పోర్టులు చిప్ ఆధారితంగానే ఉంటున్నాయని అధికారులు తెలిపారు. ఈ-పాస్‌పోర్టుల ద్వారా నకిలీ పాస్‌పోర్టుల తయారీకి అడ్డుకట్ట పడటమే కాకుండా, విదేశీ విమానాశ్రయాల్లో ఇమ్మిగ్రేషన్ ప్రక్రియ వేగవంతం అవుతుందని చెప్పారు.

1980లలో పాస్‌పోర్ట్ పొందడానికి మూడు నుంచి ఆరు నెలల వరకు సమయం పట్టేదని, పెద్ద నగరాల్లోని కార్యాలయాల వద్ద గంటల తరబడి క్యూల్లో నిలబడాల్సి వచ్చేదని అధికారులు గుర్తు చేశారు. ప్రస్తుతం పోలీసు వెరిఫికేషన్ సమయాన్ని మినహాయిస్తే, సగటున ఆరు పని దినాల్లోనే పాస్‌పోర్ట్ జారీ అవుతోందని వెల్లడించారు. పాస్‌పోర్ట్ సేవా కేంద్రాల్లో దరఖాస్తుదారులు సగటున 45 నిమిషాల లోపే సేవలు పొందుతున్నారని తెలిపారు.

ఇదిలా ఉండగా, కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఇటీవల ఓవర్సీస్ సిటిజన్ ఆఫ్ ఇండియా (OCI) సేవలను మరింత సులభతరం చేసే సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టింది. OCI కార్డు కలిగిన వారికి జీవితకాల మల్టిపుల్ ఎంట్రీ వీసా వంటి అనేక సౌకర్యాలు లభించినప్పటికీ, వారికి పూర్తి భారత పౌరసత్వ హక్కులు లేదా రాజకీయ హక్కులు ఉండవని అధికారులు మరోసారి స్పష్టం చేశారు.

పాస్‌పోర్ట్, OCI సేవల ఆధునికీకరణ ద్వారా ప్రజలకు మెరుగైన సేవలు అందించడంతో పాటు భద్రతా ప్రమాణాలను మరింత బలోపేతం చేయడమే ప్రభుత్వ లక్ష్యమని విదేశాంగ శాఖ పేర్కొంది.