జెడ్డా: హిజ్రీ క్యాలెండర్‌లోని మొదటి రెండు శతాబ్దాలలో 7వ నుండి 8వ శతాబ్దాల ADకి సంబంధించిన ఇస్లామిక్ కాలిఫేట్‌ల నాటి ల 25,000 కళాఖండాల శకలాలు జెద్దా చారిత్రక ప్రాంతం నుండి వెలికితీసారు. సౌదీ హెరిటేజ్ కమిషన్ సహకారంతో జెడ్డా హిస్టారిక్ డిస్ట్రిక్ట్ ప్రోగ్రాం (JHDP) ఈ విషయాన్ని ప్రకటించింది. క్రౌన్ ప్రిన్స్, ప్రధాన మంత్రి మొహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్ ప్రారంభించిన చారిత్రాత్మక జెడ్డా పునరుజ్జీవన ప్రాజెక్ట్‌లో భాగంగా పురావస్తు ఆవిష్కరణలు ప్రకటించారు. జియోఫిజికల్ సర్వేతో జనవరి 2020లో త్రవ్వకాల ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభమైంది. ఒత్మాన్ బిన్ అఫ్ఫాన్ మసీదు, అల్-షోనా, అల్-కిద్వా ప్రాంతాలు జెడ్డా హిస్టారిక్ డిస్ట్రిక్ట్ ప్రోగ్రాం పరిధిలోకి వస్తాయి. సౌదీ విజన్ 2030కి అనుగుణంగా జాతీయ పురాతన వస్తువులు , పురావస్తు ప్రదేశాలను సంరక్షిస్తున్నారు. నవంబర్ 2020 లో, పురావస్తు సర్వే మరియు త్రవ్వకాల్లో 293 కిలోల బరువున్న 11,405 కుండల ముక్కలు, 107 కిలోల బరువున్న 11,360 జంతువుల ఎముకలు, 1,730 షెల్లు, 32 కిలోల బరువున్న 6857 కిలోల బరువున్న గాజులు, 6857 కిలోల బరువున్న 6857 నిర్మాణ వస్తువులు, 7 కిలోల బరువున్న 71 మెటల్ కళాఖండాలు వంటి ముఖ్యమైనవి దొరికాయి. కొన్ని శకలాలు చైనీస్ ప్రావిన్స్ జియాంగ్జీలో తయారు చేయబడ్డాయని, క్రీ.శ. 16వ-19వ శతాబ్దాల నాటివని, పాత కుండల శకలాలు అబ్బాసిడ్ యుగానికి చెందినవి పేర్కొన్నారు.  మంగబి రాయి, పాలరాయి మరియు గ్రానైట్‌తో చేసిన సమాధులు చారిత్రాత్మకమైన జెడ్డాలోని వివిధ ప్రదేశాలలో కనుగొనబడ్డాయి. ఈ సమాధి రాళ్లలో పేర్లు, శిలాశాసనాలు, ఖురాన్ శ్లోకాల శాసనాలు ఉన్నాయి.  ఇవి బహుశా AH 2వ మరియు 3వ శతాబ్దాల నాటివి కావచ్చని తెలిపారు. ప్రస్తుతం వీటిపై అధ్యయనం సాగుతుందని పేర్కొన్నారు.