న్యూ ఢిల్లీ: కేంద్ర ప్రభుత్వం దేశంలోని సామాన్య మరియు మధ్యతరగతి ప్రజల కోసం అమలు చేస్తున్న అతిపెద్ద ఆరోగ్య భీమా పథకం ‘ఆయుష్మాన్ భారత్’ (Ayushman Bharat – PMJAY). ఈ పథకం ద్వారా ఏటా ప్రతి కుటుంబానికి రూ.5 లక్షల వరకు ఉచిత వైద్య సదుపాయం లభిస్తుంది. దీనికి సంబంధించిన అర్హతలు మరియు అనర్హతల వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.

ఆయుష్మాన్ భారత్: ఎవరెవరు అర్హులు?

ఈ పథకం ప్రధానంగా ఆర్థికంగా వెనుకబడిన మరియు అట్టడుగు వర్గాల సంక్షేమం కోసం రూపొందించబడింది. గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల్లోని కింది వర్గాల వారు దీనికి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు

• సొంతంగా వ్యవసాయ భూమి లేని నిరుపేద కుటుంబాలు.
• వీధి వ్యాపారులు, గృహ కార్మికులు, పారిశుధ్య కార్మికులు, నిర్మాణ రంగ కార్మికులు.
• ఆటో/కార్ డ్రైవర్లు, కండక్టర్లు మరియు క్లీనర్లు.
• సీనియర్ సిటిజన్లు (60 ఏళ్లు పైబడిన వారు), పురుషులు లేని కుటుంబాలు (మహిళలే యజమానిగా ఉన్నవారు).
• కచ్చా ఇళ్లలో నివసించే వారు మరియు ఎస్సీ/ఎస్టీ సామాజిక వర్గాల వారు.

పథకానికి అనర్హులు ఎవరు?

ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన నిబంధనల ప్రకారం కింది సౌకర్యాలు లేదా స్థితి కలిగిన వారు ఈ పథకానికి అనర్హులు

• టూ-వీలర్, త్రీ-వీలర్ లేదా ఫోర్-వీలర్లు కలిగిన వారు.
• నెలకు రూ.10,000 కంటే ఎక్కువ ఆదాయం ఉన్నవారు.
• 5 ఎకరాల కంటే ఎక్కువ సామాన్య భూమి లేదా 2.5 ఎకరాల కంటే ఎక్కువ సాగు భూమి ఉన్నవారు.
• ఇంట్లో రిఫ్రిజిరేటర్ (ఫ్రిజ్) లేదా ల్యాండ్‌లైన్ ఫోన్ ఉన్నవారు.
• ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు లేదా ఆదాయపు పన్ను చెల్లించే వారు.
• రూ.50,000 కంటే ఎక్కువ పరిమితి ఉన్న కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు కలిగిన వారు.

ఆయుష్మాన్ భారత్ (PM-JAY) పథకం కింద ఉచిత ఆరోగ్య బీమా కార్డు (Golden Card) కోసం ఆన్‌లైన్ మరియు ఆఫ్‌లైన్ ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకునే విధానం ఇక్కడ ఉంది

 ఆన్‌లైన్ ద్వారా (మొబైల్ యాప్/పోర్టల్)

• మొదట గూగుల్ ప్లే స్టోర్ నుండి ‘Ayushman App’ డౌన్‌లోడ్ చేసుకోండి లేదా అధికారిక వెబ్‌సైట్ http://beneficiary.nha.gov.in సందర్శించండి.
• ‘Login’ ఆప్షన్ పై క్లిక్ చేసి, మీ మొబైల్ నంబర్ నమోదు చేసి ఓటీపీ (OTP) ద్వారా వెరిఫై చేయండి.
• తర్వాత మీ రాష్ట్రం, పథకం పేరు (PMJAY), జిల్లా మరియు సెర్చ్ బై (Aadhaar Number/Family ID) ఎంచుకోండి.
• మీ ఆధార్ నంబర్ ఎంటర్ చేయగానే, మీ కుటుంబ సభ్యుల పేర్లు కనిపిస్తాయి.
• పేరు పక్కన ఉన్న ‘e-KYC’ బటన్ క్లిక్ చేసి, ఆధార్ ఓటీపీ లేదా ఫేస్ అథెంటికేషన్ ద్వారా వెరిఫికేషన్ పూర్తి చేయండి.
• వెరిఫికేషన్ పూర్తయిన కొద్దిసేపటికే మీ ఆయుష్మాన్ కార్డు ఆమోదించబడుతుంది. దాన్ని మీరు అక్కడే Download చేసుకోవచ్చు.

ఆఫ్‌లైన్ ద్వారా

• మీ సమీపంలోని కామన్ సర్వీస్ సెంటర్ (CSC) లేదా మీ-సేవ (MeeSeva) కేంద్రానికి వెళ్లండి.
• మీతో పాటు ఆధార్ కార్డు మరియు రేషన్ కార్డు (Family ID కోసం) తీసుకువెళ్లాలి.
• అక్కడ ఉన్న ప్రతినిధి మీ వివరాలను పోర్టల్‌లో తనిఖీ చేసి, మీ వేలిముద్రలు (Biometric) లేదా కంటి గుర్తుల ద్వారా ఈ-కేవైసీ పూర్తి చేస్తారు.
• ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాత వారు మీకు కార్డును ప్రింట్ తీసి ఇస్తారు.                                                                                                                                                ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులలో
• మీరు ఏదైనా ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి లేదా నెట్‌వర్క్ ఆసుపత్రికి వెళ్లినప్పుడు అక్కడ ‘ఆయుష్మాన్ మిత్ర’ కౌంటర్‌ను సంప్రదించవచ్చు.
• వారు మీ అర్హతను తనిఖీ చేసి, అక్కడికక్కడే ఉచితంగా కార్డును జారీ చేస్తారు.