రియాద్: మిడిల్ ఈస్ట్ లో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, హౌతీ దాడులు, అమెరికా–ఇరాన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో సౌదీ అరేబియా, టర్కీ, పాకిస్థాన్ శుక్రవారం "మక్కా సంయుక్త రక్షణ ఒప్పందం" (Makkah Joint Defense Agreement) పై సంతకాలు చేశాయి.

సౌదీ అధికారిక వార్తా సంస్థ, పాకిస్థాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన సంయుక్త ప్రకటనలో ఈ విషయాన్ని వెల్లడించాయి. ప్రాంతీయంగానే కాకుండా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో కూడా శాంతి, భద్రత, స్థిరత్వాన్ని ప్రోత్సహించడంతో పాటు, పరస్పర రక్షణ సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేయాలనే ఉమ్మడి సంకల్పంతో ఈ ఒప్పందం కుదిరినట్లు పేర్కొన్నాయి.

ఈ ఒప్పందం ప్రకారం, సభ్య దేశాల్లో ఏ ఒక్క దేశంపై దాడి జరిగినా, అది మిగతా అన్ని సభ్య దేశాలపై జరిగిన దాడిగానే పరిగణిస్తారు. సమిష్టి రక్షణ సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం, శత్రు దేశాలను నిరోధించే సామూహిక శక్తిని బలోపేతం చేయడమే ఈ ఒప్పందం ప్రధాన ఉద్దేశమని పాకిస్థాన్ విదేశాంగ శాఖ వెల్లడించింది.

ప్రాంతీయ పరిణామాల నేపథ్యంలో వేగం

మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ పరిస్థితులు నెలకొన్న తర్వాత సౌదీ అరేబియా, టర్కీ, ఈజిప్ట్, పాకిస్థాన్‌లతో మరింత సన్నిహితంగా వ్యవహరిస్తోంది. ఈ దేశాలు ప్రాంతీయ వివాదాల పరిష్కారం కోసం మధ్యవర్తిత్వ ప్రయత్నాలు కొనసాగిస్తున్నాయి.

సౌదీ ప్రభుత్వం, సైన్యానికి చెందిన ఓ అధికారి ప్రకారం, ఈ ఒప్పందంపై చాలా కాలంగా చర్చలు జరుగుతున్నప్పటికీ, ఇటీవల ప్రాంతీయ భద్రతా పరిస్థితులు మరింత దిగజారడంతో ప్రక్రియ వేగవంతమైందని తెలిపారు.

మక్కాలో కీలక భేటీలు

ఒప్పందంపై సంతకాల సందర్భంగా టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డొగాన్ మక్కాలో సౌదీ యువరాజు మహ్మద్ బిన్ సల్మాన్ను కలుసుకున్నారు. అదే సమయంలో పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్, ఆ దేశ సైన్యాధ్యక్షుడు జనరల్ అసీమ్ మునీర్ కూడా సౌదీకి చేరుకుని కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.

ముస్లిం దేశాల మధ్య బలపడుతున్న సంబంధాలు

ఈ ఒప్పందం మూడు ముస్లిం మెజారిటీ దేశాల మధ్య వ్యూహాత్మక, రక్షణ సంబంధాలు మరింత బలపడుతున్నాయనే సంకేతంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇప్పటికే 2025లో సౌదీ అరేబియా–పాకిస్థాన్ పరస్పర రక్షణ ఒప్పందాన్ని ప్రకటించాయి. అణ్వాయుధాలు కలిగిన ఏకైక ముస్లిం దేశంగా పాకిస్థాన్‌కు ఉన్న ప్రాధాన్యతతో ఆ ఒప్పందం అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షించింది.

ఇటీవలి కాలంలో అమెరికా–ఇరాన్ యుద్ధానికి ముగింపు పలికే ప్రయత్నాల్లో పాకిస్థాన్ మధ్యవర్తిత్వం చేపట్టగా, గాజా యుద్ధం ముగింపుకు సంబంధించిన చర్చల్లో టర్కీ కూడా కీలక దౌత్యపరమైన పాత్ర పోషిస్తోంది.