టెహ్రాన్: ఇరాన్‌–అమెరికా మధ్య కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలను తగ్గించేందుకు టెహ్రాన్‌ నుంచి కీలక ప్రతిపాదన వెలువడింది. ప్రాంతీయ వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, ఇరాన్‌ అమెరికాకు ఒక “రోడ్‌మ్యాప్‌”ను అందించింది. ఇందులో మొత్తం ప్రాంతంలో గరిష్ఠంగా 60 రోజుల పాటు కాల్పుల విరమణ, హోర్ముజ్‌ జలసంధిని దశలవారీగా పునఃప్రారంభించడం, అలాగే ఘర్షణకు ముగింపు పలికేందుకు విస్తృత చర్చలకు కాలపట్టిక రూపొందించడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.

ఈ ప్రతిపాదనలో ఇరాన్‌ నుంచి అరబ్‌ దేశాలపై జరుగుతున్న దాడులను నిలిపివేయడం కూడా ఉన్నట్లు ప్రాంతీయ వర్గాలు వెల్లడించాయి.

అమెరికా కొన్ని షరతులను అంగీకరిస్తే హోర్ముజ్‌ జలసంధిని ఏడు రోజుల్లోనే తిరిగి తెరవవచ్చని ఇరాన్‌ అధికారులు గతంలో పేర్కొన్నారు. మరోవైపు, న్యూయార్క్‌లో ఇరాన్‌ అధికారులు దౌత్యపరమైన చర్చలకు అవకాశం ఇంకా ఉందని చెబుతున్నప్పటికీ, ఏదైనా ఒప్పందం కుదరాలంటే తమ ప్రధాన డిమాండ్లను పరిష్కరించాల్సిందేనని స్పష్టం చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఇరాన్‌ పోర్టులపై అమెరికా విధించిన నౌకా దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయాలని వారు కోరుతున్నారు.

దౌత్యానికి అమెరికా కూడా సుముఖమే

అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో కూడా దౌత్యపరమైన చర్చలకు వాషింగ్టన్‌ తలుపులు తెరిచే ఉన్నాయని సంకేతాలు ఇచ్చారు. అయితే ఇరాన్‌పై సైనిక చర్యకు సంబంధించిన అవకాశాలు కూడా తమ ముందున్నాయని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

ఇరాన్‌, అమెరికా ఇరువైపులా బహిరంగంగా తమ వైఖరులను కొనసాగిస్తున్న నేపథ్యంలో చర్చలు అత్యంత సున్నితంగా, వేగంగా మారుతున్న పరిస్థితుల్లో కొనసాగుతున్నాయి. ఇరు పక్షాలు తమ డిమాండ్లపై వెనక్కి తగ్గేందుకు సిద్ధంగా లేనట్టుగా కనిపిస్తున్నాయి.

హోర్ముజ్‌ జలసంధి పై ఆందోళన

దౌత్యపరమైన ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్న సమయంలో ఇరాన్‌, దాని ప్రాంతీయ మిత్రపక్షాలకు సంబంధించిన దాడుల ప్రభావం అరేబియా ద్వీపకల్పం చుట్టుపక్కల నౌకా రవాణా, మౌలిక వసతులపై పడింది.

హోర్ముజ్‌ జలసంధి మీదుగా నౌకా రవాణా సురక్షితంగా కొనసాగేందుకు ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే ప్రయత్నాల్లో ఖతార్‌ కీలకంగా వ్యవహరిస్తోంది. ఇందుకోసం పాకిస్థాన్‌తో పాటు ఇతర దేశాలతో కలిసి పనిచేస్తోంది.

ఒప్పందం ఇంకా కుదరలేదు

అయితే ఇరాన్‌ ప్రతిపాదించిన రోడ్‌మ్యాప్‌పై ఇప్పటివరకు ఎలాంటి తుది ఒప్పందం ప్రకటించలేదు. చర్చలు ఇంకా ప్రాథమిక దశలోనే ఉన్నట్లు సమాచారం. ఇదే సమయంలో గల్ఫ్‌ దేశాలు ఘర్షణ కారణంగా ఆర్థిక, భద్రతాపరమైన ప్రభావాలను ఎదుర్కొంటున్నాయి.

యుద్ధాన్ని ముగించే విషయంలో ఇప్పటివరకు ఎలాంటి అధికారిక ఒప్పందం వెలువడలేదు.

ట్రంప్‌ వ్యాఖ్యలతో ఉత్కంఠ

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ కూడా ఈ అంశంపై భిన్నమైన సంకేతాలు ఇస్తున్నారు. న్యూయార్క్‌లో ఇరాన్‌ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్‌ అరాఘ్చీ, మధ్యప్రాచ్య వ్యవహారాలపై అమెరికా ప్రత్యేక ప్రతినిధి స్టీవ్‌ విట్‌కాఫ్‌ మధ్య జరిగిన చర్చలను ట్రంప్‌ సానుకూలంగా అభివర్ణించారు. చర్చలు ఫలప్రదంగా సాగాయని, ఒప్పందం దిశగా పురోగతి కనిపిస్తోందని ఆయన పేర్కొన్నారు.

అదే సమయంలో ఐక్యరాజ్యసమితిలో చేసిన ప్రసంగంలో ట్రంప్‌ కఠిన హెచ్చరిక చేశారు. ఇరాన్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడం లేదా మరింత సైనిక చర్యకు దిగడం అనే రెండు మార్గాల్లో ఒకదాన్ని ఎంచుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఉందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

ప్రస్తుతం అందరి దృష్టి న్యూయార్క్‌ దౌత్య మార్గం ద్వారా మరో దఫా చర్చలు జరుగుతాయా? అలాగే ఇరాన్‌, అమెరికా తమ తమ డిమాండ్లను ఏ క్రమంలో ముందుకు తీసుకెళ్లాలనే విషయంలో పరస్పర సర్దుబాటుకు సిద్ధమవుతాయా? అన్నదానిపైనే ఉంది.