2024వ సంవత్సరంలో భారతదేశ న్యాయ వ్యవస్థలో అనేక కీలక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ఈ మార్పులు దేశ ప్రజల న్యాయ హక్కులను మరింత బలోపేతం చేయడంలో ముఖ్యపాత్ర పోషించాయి. ముఖ్యంగా, సుప్రీంకోర్టు పలు చారిత్రాత్మక తీర్పులను వెలువరించింది. ఇంకా భారతీయ న్యాయ సంహిత, భారతీయ నాగరిక సురక్ష సంహిత, భారతీయ సాక్ష్య అధినియం వంటి కొత్త చట్టాలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. ఈ చట్టాలు పాత నేర చట్టాల స్థానంలో అమలులోకి వచ్చాయి. వీటిలో ముఖ్యమైన వాటి గురించి తెలుసుకుందాం.

మొదటగా, ఎలక్టోరల్ బాండ్ స్కీమ్‌ను సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ విరుద్ధమని ప్రకటించింది. ఈ తీర్పు రాజకీయ నిధుల పారదర్శకతను పెంచడంలో కీలకంగా నిలిచింది. అలాగే, ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకంపై సుప్రీంకోర్టు కీలక తీర్పు ఇచ్చింది. ఎన్నికల సమయంలో గందరగోళం, అనిశ్చితిని నివారించేందుకు ఈ తీర్పు సహాయపడింది.

జమ్ముకశ్మీర్‌కు ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని కల్పించే ఆర్టికల్ 370 రద్దు నిర్ణయాన్ని సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది. ఈ తీర్పు దేశ సమగ్రతను బలోపేతం చేసింది. షెడ్యూల్డ్ కులాల ఉప వర్గీకరణపై సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది. ఈ తీర్పు దళితులకు మరింత న్యాయం చేయడంలో సహాయపడింది.

జైళ్లలో కుల వివక్షను సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ విరుద్ధమని ప్రకటించింది. ఈ తీర్పు సమానత్వాన్ని పెంపొందించడంలో కీలకంగా నిలిచింది.
మరణశిక్ష ఖైదీల క్షమాభిక్ష పిటిషన్లపై సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. ఈ మార్గదర్శకాలు న్యాయ వ్యవస్థలో పారదర్శకతను పెంచడంలో సహాయపడతాయి.

2024లో భారతదేశంలో అనేక కొత్త చట్టాలు అమల్లోకి వచ్చాయి. కొన్ని ముఖ్యమైన చట్టాలు మరియు మార్పులు:

భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS): 
పాత నేర చట్టాల స్థానంలో కొత్త నేర చట్టాలను ప్రవేశపెట్టారు. భారత ప్రభుత్వం బ్రిటీష్ కాలం నాటి పాత నేర చట్టాలను మార్చి, 2024 జూలై 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చే మూడు కొత్త నేర చట్టాలను ప్రవేశపెట్టింది. భారతీయ శిక్షాస్మృతి (IPC), నేర శిక్షాస్మృతి (CrPC), భారత సాక్ష్యాధార చట్టం-1872 స్థానంలో భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS), భారతీయ నాగరిక్‌ సురక్షా సంహిత (BNSS), భారతీయ సాక్ష్య (BS) చట్టాలు తీసుకొచ్చారు. ఈ కొత్త చట్టాలు సమాజ సేవా శిక్షలను, ఉగ్రవాదానికి స్పష్టమైన నిర్వచనాలను, మరియు ఆధునిక న్యాయ వ్యవస్థకు తగిన మార్పులను కలిగి ఉన్నాయి.

భారతీయ నాగరిక సురక్ష సంహిత (BNSS): 

ఈ చట్టం పౌరుల సురక్షకు సంబంధించిన కొత్త నిబంధనలను కలిగి ఉంది. భారతీయ నాగరిక సురక్షా సంహిత (BNSS) 2023 భారతదేశ చరిత్రలో ఒక చారిత్రక ఘట్టం. ఈ చట్టం పౌరుల సురక్షకు సంబంధించిన కొత్త నిబంధనలను కలిగి ఉంది. BNSS 2023 వలసపాలన కాలం నాటి చట్టాలను రద్దు చేసి, సమాజంలో పేదలు, నిరాదరణకు గురవుతున్న వర్గాలకు రక్షణను పెంచుతుంది. ఈ చట్టం టెక్నాలజీ, ఫోరెన్సిక్ శాస్త్రాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తూ, న్యాయ, పోలీసు, దర్యాప్తు విభాగాలను ఆధునిక శకంలోకి నడుపుతుంది. BNSS 2023 సమాజంలో శాంతియుత ప్రయాణానికి భంగం కలిగించే వ్యవస్థీకృత నేరాలు, ఉగ్రవాదం వంటి నేరాలను అణచివేయడానికి సహాయపడుతుంది.

భారతీయ సాక్ష్య అధినియం (BSB): 

సాక్ష్యాల ప్రామాణికతను నిర్ధారించడానికి కొత్త మార్గదర్శకాలు. భారతీయ సాక్ష్య అధినియం (BSB) 2023 కొత్త మార్గదర్శకాలు సాక్ష్యాల ప్రామాణికతను నిర్ధారించడానికి రూపొందించబడ్డాయి. ఈ మార్గదర్శకాలు సాక్ష్యాల సేకరణ, ప్రాసెసింగ్, మరియు సమర్పణలో పారదర్శకతను పెంచుతాయి. న్యాయ వ్యవస్థలో సత్వర న్యాయం అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. కొత్త చట్టాలు పౌరహక్కులను పరిరక్షిస్తూ, న్యాయ ప్రక్రియను సులభతరం చేస్తాయి.

ఎలక్టోరల్ బాండ్ స్కీమ్: 

ఈ స్కీమ్‌ను సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా ప్రకటించింది. ఎలక్టోరల్ బాండ్ స్కీమ్ 2018లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టింది. ఈ స్కీమ్ ద్వారా రాజకీయ పార్టీలు విరాళాలు స్వీకరించవచ్చు. అయితే, ఈ స్కీమ్ పారదర్శకతను తగ్గిస్తుందని, అవినీతికి దారితీస్తుందని విమర్శలు వచ్చాయి. 2024లో సుప్రీంకోర్టు ఈ స్కీమ్‌ను రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా ప్రకటించింది. కోర్టు ఈ స్కీమ్ ద్వారా రాజకీయ నిధుల మూలాన్ని వెల్లడించకపోవడం ప్రజాస్వామ్యానికి హానికరమని పేర్కొంది. ఈ తీర్పు భారత రాజకీయ వ్యవస్థలో పారదర్శకతను పెంచడానికి కీలకమైంది.

ఎస్సీ, ఎస్టీ కులాల ఉప వర్గీకరణ: 

ఎస్సీ, ఎస్టీ కులాలను ఉప వర్గీకరణ చేసుకోవచ్చని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు. సుప్రీంకోర్టు ఎస్సీ, ఎస్టీ కులాల ఉప వర్గీకరణకు అనుకూలంగా తీర్పు ఇచ్చింది. ఈ తీర్పు ప్రకారం, రాష్ట్రాలు తమ పరిధిలో ఎస్సీ, ఎస్టీ రిజర్వేషన్లను ఉప వర్గీకరణ చేయవచ్చు. ఈ తీర్పు ద్వారా అత్యంత వెనుకబడిన కులాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం సులభం అవుతుంది. సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ఈ తీర్పును 6:1 నిష్పత్తిలో ఇచ్చింది. 25 ఏళ్లుగా నానుతున్న ఈ అంశంపై తీర్పు వెలువరించడం చారిత్రాత్మకంగా భావించబడుతోంది.

జైళ్లలో కుల వివక్ష: 

జైళ్లలో కుల ప్రాతిపదికన వివక్ష చూపడం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. జైళ్లలో కుల వివక్షను రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా ప్రకటించిన సుప్రీం కోర్టు జైళ్లలో కుల ప్రాతిపదికన ఖైదీలకు పనులు కేటాయించడం, వేరు చేయడం వంటి చర్యలు రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14, 15లను ఉల్లంఘిస్తాయని కోర్టు పేర్కొంది. ఖైదీలకు సమాన హక్కులు కల్పించాల్సిన అవసరం ఉందని, కులం ఆధారంగా వివక్ష చూపడం అనైతికమని తీర్పు ఇచ్చింది. జైలు మాన్యువల్‌లోని కుల కాలమ్‌ను తొలగించాలని, కుల వివక్షను అరికట్టేందుకు తక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలని ఆదేశించింది.

క్షమాభిక్ష పిటిషన్లపై మార్గదర్శకాలు: 

మరణశిక్ష ఖైదీల క్షమాభిక్ష పిటిషన్లపై సమగ్ర మార్గదర్శకాలు విడుదల చేసింది. క్షమాభిక్ష పిటిషన్లపై మార్గదర్శకాలు మరణశిక్ష ఖైదీలకు సమగ్ర మార్గదర్శకాలను అందిస్తాయి. ఈ మార్గదర్శకాలు పిటిషన్ దాఖలు, సమీక్ష, మరియు నిర్ణయ ప్రక్రియలను వివరిస్తాయి. పిటిషన్ దాఖలు చేసిన తర్వాత, సంబంధిత అధికారుల సమీక్షకు పంపబడుతుంది. సమీక్ష అనంతరం, నిర్ణయం తీసుకోవడానికి సంబంధిత అధికారులకు పంపబడుతుంది. ఈ ప్రక్రియలో ఖైదీల హక్కులు మరియు న్యాయపరమైన అంశాలు పరిగణనలోకి తీసుకోబడతాయి.

పౌరసత్వ చట్టం సెక్షన్ 6ఏ: 

అస్సాంలోని అక్రమ వలసదారులకు భారత పౌరసత్వం కల్పించే చట్టం రాజ్యాంగ చెల్లుబాటు.పౌరసత్వ చట్టం 1955 సెక్షన్ 6ఏ ప్రకారం, 1966 జనవరి 1 నుంచి 1971 మార్చి 25 వరకు అస్సాంలోకి వచ్చిన వలసదారులు భారత పౌరసత్వం పొందవచ్చు. ఈ సెక్షన్‌ను 1985లో అస్సాం ఒప్పందం తర్వాత చట్టంలో చేర్చారు. అక్రమ వలసదారులకు పౌరసత్వం కల్పించే ఈ సెక్షన్ రాజ్యాంగబద్ధమేనని సుప్రీంకోర్టు 2024లో తీర్పు ఇచ్చింది. ఈ తీర్పు ప్రకారం, అస్సాం ఒప్పందం రాజకీయ పరిష్కారం కాగా, సెక్షన్ 6ఏ చట్టబద్ధమైన మార్గం.

చైల్డ్‌ పోర్నోగ్రఫీ నేరం: 

పిల్లలకు సంబంధించిన అశ్లీల మెటీరియల్‌ కలిగి ఉండటం నేరం. చైల్డ్‌ పోర్నోగ్రఫీ అనేది పిల్లలకు సంబంధించిన అశ్లీల మెటీరియల్‌ను కలిగి ఉండటం, చూడటం, లేదా డౌన్‌లోడ్‌ చేసుకోవడం నేరం. సుప్రీంకోర్టు 2024లో ఇచ్చిన తీర్పు ప్రకారం, పోక్సో చట్టం మరియు ఐటీ చట్టాల ప్రకారం ఇది కచ్చితంగా నేరమే. ఈ తీర్పు మద్రాస్‌ హైకోర్టు తీర్పును కొట్టివేసింది. పిల్లల భద్రతకు ముప్పు కలిగించే ఈ చర్యలు సమాజంలో తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి. అందువల్ల, చైల్డ్‌ పోర్నోగ్రఫీని పూర్తిగా నిషేధించాలి.

బిల్కిస్‌ బానో కేసు: 

గ్యాంగ్‌ రేప్‌ కేసులో నిందితులకు క్షమాభిక్షను సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది. ఈ విధంగా, 2024వ సంవత్సరంలో భారతదేశ న్యాయ వ్యవస్థలో అనేక కీలక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ఈ మార్పులు దేశ ప్రజల న్యాయ హక్కులను మరింత బలోపేతం చేయడంలో ముఖ్యపాత్ర పోషించాయి.

--వేణు పెరుమాళ్ల(మాగల్ఫ్ ప్రతినిధి)