పాట్నా: బిహార్ రాజకీయాల్లో నితీశ్ కుమార్‌ ప్రభావం దశాబ్దాలుగా మారని శక్తిలా నిలిచింది. 2000లో తొలిసారి ముఖ్యమంత్రి బాధ్యతలు చేపట్టినా అప్పటి రాజకీయ అనిశ్చితి కారణంగా కేవలం ఏడు రోజుల్లోనే రాజీనామా చేయాల్సి వచ్చింది.అయినప్పటికీ, ఈ సంఘటన ఆయన ఎదుగుదలను ఏ విధంగానూ ఆపలేదు.అనంతర సంవత్సరాల్లో వరుస రాజకీయ పరిణామాలు, కూటముల మార్పులు, శక్తి సమీకరణాలు జరిగినప్పటికీ మొత్తం తొమ్మిది సార్లు బిహార్ ముఖ్యమంత్రిగా ఆయన పదవిలోకి రావడం ఆయన ప్రజాదరణ, వ్యూహాత్మక నాయకత్వానికి నిదర్శనం.

నితీశ్ కుమార్ రాజకీయ జీవితంలో ఒక ప్రత్యేకమైన అంశం ఆయన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ప్రత్యక్షంగా పోటీ చేయకపోవడం. 1985లో MLAగా తొలిసారి గెలిచినప్పటి నుంచి తరువాత ఎన్నికల్లో ఆయన అసెంబ్లీ పోటీలకు దూరంగా ఉంటున్నారు. కానీ రాష్ట్ర శాసన మండలి ద్వారా MLCగా ఎన్నుకోబడి ముఖ్యమంత్రిగా కొనసాగుతున్నారు. ఈ నిర్ణయం వెనుక కారణాన్ని వివరించేటప్పుడు నితీశ్ సులభంగా చెబుతారు — “నా సీటు గెలవడం పెద్ద విషయం కాదు. మిగతా సీట్లపై దృష్టి పెట్టేందుకే నేను పోటీ చేయను.” ఈ వాక్యం ఆయన ఎన్నికల వ్యూహం, పార్టీ బలోపేతంపై దృష్టి, రాష్ట్రవ్యాప్త ఫలితాల పట్ల ఉన్న ప్రాధాన్యతను స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది.

నితీశ్ కుమార్‌ బిహార్ రాజకీయాల్లో ఇంతకాలం ఆధిపత్యం చాటడానికి పలు అంశాలు కారణమయ్యాయి. ముఖ్యంగా, ఆయన మైత్రి రాజకీయాల్లో నైపుణ్యం కలిగినవారు. NDA, మహాఘట్బంధన్ మధ్య జరిగిన కూటమి మార్పులన్నింటికీ ఆయన కేంద్రం అయ్యారు. ప్రజల సమస్యలను అర్థం చేసుకుని పాలనలో మార్పులు చేయడం, పాఠశాలల అభివృద్ధి, మహిళల సాధికారతకు ప్రత్యేక శ్రద్ధ, నేర నియంత్రణలో సంస్కరణలు వంటి అంశాలు ఆయన ప్రజాదరణను పెంచాయి. రాజకీయ అస్థిరత మధ్య కూడా తన నాయకత్వాన్ని నిలబెట్టుకున్న తీరు ఆయనను బిహార్ రాజకీయాల్లో అత్యంత స్థిరమైన నేతగా మలిచింది.