ఇరాన్‌లో తలెత్తిన ఆర్థిక, రాజకీయ సంక్షోభం భారతీయ వ్యవసాయ ఎగుమతులపై, ముఖ్యంగా బాస్మతి బియ్యంపై కోలుకోలేని దెబ్బ తీసింది. ఇరాన్ దేశీయ కరెన్సీ అయిన ‘రియాల్’ విలువ అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో భారీగా పడిపోవడం ఈ సంక్షోభానికి ప్రధాన కారణమైంది. ఆర్థిక లోటును పూడ్చుకోవడానికి టెహ్రాన్ ప్రభుత్వం ఆహార దిగుమతులపై గతంలో ఇస్తున్న సబ్సిడీలను అకస్మాత్తుగా ఎత్తివేసింది. దీనివల్ల ఇరాన్ దిగుమతిదారులు భారతీయ ఎగుమతిదారులకు చెల్లింపులు చేయలేక చేతులెత్తేస్తున్నారు. ఫలితంగా దాదాపు రూ. 2,000 కోట్ల విలువైన బాస్మతి బియ్యం నిల్వలు ఇరాన్ పోర్టుల్లోనే కదలకుండా నిలిచిపోయాయి. చెల్లింపుల విషయంలో అనిశ్చితి నెలకొనడంతో కొత్త ఆర్డర్లు ఆగిపోయి, ఎగుమతి ప్రక్రియ పూర్తిగా స్తంభించిపోయింది.

భారతదేశం నుంచి జరిగే బాస్మతి ఎగుమతుల్లో పంజాబ్, హరియాణా రాష్ట్రాలదే సింహభాగం. ఇరాన్ మార్కెట్ అస్థిరతతో ఈ ప్రాంతాల్లోని రైస్ మిల్లర్లు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. గోదాముల్లో నిల్వలు పేరుకుపోవడం, బ్యాంకు రుణాలు చెల్లించలేకపోవడం వంటి సమస్యలు వారిని వేధిస్తున్నాయి. విదేశీ కొనుగోలుదారులు వెనకడుగు వేయడంతో, మిల్లర్లు తమ వద్ద ఉన్న స్టాక్‌ను విక్రయించుకోవడానికి మార్గం లేక సతమతమవుతున్నారు. ఇది కేవలం వ్యాపార నష్టం మాత్రమే కాదు, దేశ విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలపై కూడా ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతోంది.

ఎగుమతులు నిలిచిపోవడంతో దాని ప్రభావం నేరుగా క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న రైతులపై పడింది. అంతర్జాతీయంగా డిమాండ్ తగ్గడంతో స్థానిక మార్కెట్లలో బాస్మతి బియ్యం ధరలు కిలోకు రూ. 3 నుండి 4 వరకు పడిపోయాయి. కష్టపడి పండించిన పంటకు గిట్టుబాటు ధర లభించకపోవడంతో పంజాబ్, హరియాణా రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. సాగు ఖర్చులు పెరుగుతున్న తరుణంలో ఇలా ధరలు తగ్గడం వారి ఆర్థిక స్థితిగతులను దెబ్బతీస్తోంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకుని ప్రత్యామ్నాయ మార్కెట్లను వెతకాలని లేదా ఎగుమతిదారులకు మద్దతు ఇవ్వాలని రైతులు కోరుతున్నారు.