న్యూఢిల్లీ: దేశంలో సామాజిక రక్షణ పథకాల కవరేజ్, పేదరిక నిర్మూలన పురోగతిపై లోక్‌సభలో ఈరోజు చర్చ జరిగింది. ఎంపీ బాలశౌరి ఈ అంశంపై కేంద్ర ప్రణాళికా శాఖ మంత్రిని ప్రశ్నించారు.

ప్రభుత్వ నివేదికల ప్రకారం ప్రస్తుత జనాభాలో 64.3 శాతం మంది సామాజిక రక్షణ పథకాల కింద కవరై ఉన్నారని, 2016లో ఇది కేవలం 24 శాతంగా మాత్రమే ఉందని పేర్కొనడం నిజమేనా అని ఎంపీ ప్రశ్నించారు. అలాగే, అన్ని వయసుల పురుషులు, మహిళలు, పిల్లలు కలిపి పేదరికంలో జీవిస్తున్న వారి నిష్పత్తి 24.8 శాతం నుంచి 14.9 శాతానికి తగ్గిందనే వివరాలపై స్పష్టత కోరారు. 2030 నాటికి ఎస్‌డిజీ లక్ష్యాల ప్రకారం పేదరికాన్ని నిర్మూలించగలమా? అనే విషయంపై కూడా వివరణ ఇవ్వాలని అడిగారు.

దీనికి కేంద్ర ప్రణాళికా మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి రావు జితేందర్ సింగ్ వ్రాతపూర్వక సమాధానం ఇచ్చారు. అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ (ILO) తాజా డేటా ప్రకారం, 2015లో దేశంలో సామాజిక భద్రతా కవరేజ్ 19 శాతం ఉండగా, 2025 నాటికి అది 64.3 శాతానికి పెరిగిందని తెలిపారు. జనధన్ ఖాతాలు, ఆధార్ ఆధారిత గుర్తింపు వ్యవస్థ, డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్‌ఫర్ (DBT) ద్వారా లబ్ధిదారులకు ప్రయోజనాలు వేగంగా, పారదర్శకంగా అందుతున్నాయని చెప్పారు.

పీఎం శ్రమ యోగి మన్ ధన్, పీఎం పోషణ్, జననీ సురక్ష యోజన, పీఎం కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి, పీఎం మాతృ వందన యోజన, పీఎం వయా వందన యోజన వంటి పథకాలు సామాజిక రక్షణను విస్తరించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు. అదనంగా, ఆయుష్మాన్ భారత్ డిజిటల్ మిషన్ ఆధారంగా ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవలను మరింత విస్తరించామని వివరించారు.

నీతి ఆయోగ్ విడుదల చేసిన 2023 జాతీయ బహుముఖ పేదరిక సూచిక (MPI) ప్రకారం, 2015-16లో 24.85 శాతంగా ఉన్న పేదరికం 2019-21లో 14.96 శాతానికి తగ్గిందని, ఈ కాలంలో సుమారు 13.5 కోట్ల మంది పేదరికం నుండి బయటపడ్డారని మంత్రి తెలిపారు. 2013-14లో 29.17 శాతంగా ఉన్న పేదరికం 2022-23లో 11.28 శాతానికి తగ్గిందని అంచనా వేయబడిందని, ఈ సమయంలో దాదాపు 24.82 కోట్ల మంది పేదరికం నుండి బయటపడ్డారని చెప్పారు.

2030 నాటికి ఎస్‌డిజీ లక్ష్యం 1.2 ప్రకారం పేదరికాన్ని సగానికి తగ్గించే దిశగా భారత్ సరైన మార్గంలో ఉందని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు తెలిపారు. బహుళ సూచికలలో సాధించిన పురోగతి సమగ్ర అభివృద్ధి వ్యూహ ఫలితమని మంత్రి పేర్కొన్నారు.

ఈ వివరాలు దేశంలో సామాజిక రక్షణ వ్యవస్థ విస్తరణతో పాటు పేదరిక నిర్మూలనలో గణనీయమైన పురోగతి సాధించబడినట్లు సూచిస్తున్నాయి.