భారతదేశం రైల్వే రంగంలో మరో చారిత్రక మైలురాయిని అందుకునేందుకు సిద్ధమవుతోంది. హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాల్లో అత్యంత క్లిష్టమైన భౌగోళిక పరిస్థితులను సైతం అధిగమిస్తూ లడఖ్ వరకు రైల్వే మార్గాన్ని నిర్మించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం భారీ ప్రణాళికను రూపొందించింది. దేశ రక్షణ అవసరాలతో పాటు పర్యాటక, ఆర్థిక రంగాలకు కొత్త ఊపునిచ్చేలా ఈ ప్రాజెక్టును ప్రతిపాదించింది. ఈ రైల్వే మార్గంలో భాగంగా ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తులో రైల్వే స్టేషన్‌ను నిర్మించాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తయితే ఇప్పటివరకు చైనా పేరిట ఉన్న ప్రపంచ రికార్డు భారత్ సొంతం కానుంది. బిలాస్‌పూర్‌–మనాలి–లేహ్ రైల్వే కారిడార్ (Bilaspur-Manali-Leh Railway Project) పేరుతో చేపట్టనున్న ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం సుమారు రూ.1.31 లక్షల కోట్లు. ఇప్పటికే రైల్వే శాఖ ఈ మార్గానికి సంబంధించిన సర్వేను పూర్తి చేసి సమగ్ర ప్రాజెక్టు నివేదిక (DPR) సిద్ధం చేసింది. అయితే నిర్మాణానికి సంబంధించిన తుది ఆమోదాలు ఇంకా రావాల్సి ఉంది.

489 కిలోమీటర్ల మేర భారీ రైల్వే కారిడార్

హిమాచల్‌ప్రదేశ్‌లోని బిలాస్‌పూర్ నుంచి లడఖ్‌లోని లేహ్ వరకు ఈ రైల్వే మార్గాన్ని నిర్మించనున్నారు. మొత్తం 489 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఈ కారిడార్ హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాల గుండా ప్రయాణించనుంది. పర్వతాలు, లోయలు, మంచుతో కప్పబడిన ప్రాంతాలను దాటుకుంటూ వెళ్లేలా రైల్వే లైన్‌కు రూపకల్పన చేశారు. ఈ మార్గంలో బెరి, సుందర్‌నగర్, మండి, మనాలి, సిస్సు, దార్చా, కీలాంగ్, సర్చు, పాంగ్, రుమ్త్సే, ఉప్షి, ఖారు వంటి ప్రాంతాలు అనుసంధానం కానున్నాయి. చివరగా లేహ్ వద్ద ఈ రైల్వే మార్గం ముగుస్తుంది. ఈ ప్రాజెక్టులో అత్యంత ఆసక్తికరమైన అంశం ఏమిటంటే.. మొత్తం 489 కిలోమీటర్ల మార్గంలో సుమారు 270 కిలోమీటర్లు సొరంగాల ద్వారానే నిర్మించాల్సి ఉంటుంది. అంటే మొత్తం రైల్వే మార్గంలో సగానికి పైగా టన్నెల్స్ ఉంటాయి. ఇది హిమాలయ ప్రాంతాల్లో రైల్వే నిర్మాణం ఎంత క్లిష్టమైనదో తెలియజేస్తోంది. ఈ ప్రాజెక్టులో అందరి దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్న అంశం లడఖ్‌లోని టాంగ్లాంగ్ లా పర్వత ప్రాంతం దిగువన ప్రతిపాదించిన రైల్వే స్టేషన్. సముద్ర మట్టానికి సుమారు 17,244 అడుగుల (5,256 మీటర్ల) ఎత్తులో ఈ స్టేషన్ నిర్మించాలని ప్రణాళిక రూపొందించినట్లు తాజా నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం చైనాలోని క్వింగ్‌హై–టిబెట్ రైల్వే మార్గంలో ఉన్న తంగులా (Tanggula) స్టేషన్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన రైల్వే స్టేషన్‌గా గుర్తింపు పొందింది. ఇది సముద్ర మట్టానికి సుమారు 5,068 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. అయితే భారత్ ప్రతిపాదించిన టాంగ్లాంగ్ లా స్టేషన్ నిర్మాణం పూర్తయితే చైనా రికార్డును అధిగమిస్తుంది. దాదాపు 188 మీటర్ల అధిక ఎత్తులో ఈ స్టేషన్ ఉండనుంది. తద్వారా ప్రపంచ రైల్వే చరిత్రలో భారత్ సరికొత్త రికార్డును సృష్టించే అవకాశం ఉంది.

దేశ రక్షణకు ఎంతో కీలకం

లడఖ్ ప్రాంతం భారతదేశానికి వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన ప్రాంతం. చైనాతో సరిహద్దు వివాదాలు, సైనిక ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ఈ ప్రాంతానికి మెరుగైన రవాణా సదుపాయాలు కల్పించడం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ప్రాధాన్యతగా మారింది. ప్రస్తుతం సరిహద్దు ప్రాంతాలకు అవసరమైన సైనిక సామగ్రి, ఇంధనం, ఆహార పదార్థాలు, ఇతర నిత్యావసరాలను తరలించడానికి ప్రధానంగా రోడ్డు మార్గాలపై ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితుల్లో రహదారులపై రాకపోకలు నిలిచిపోతే సరఫరాలకు ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి. ఈ నేపథ్యంలో రైల్వే మార్గం అందుబాటులోకి వస్తే సైనిక బలగాలకు అవసరమైన సామగ్రి, ఇతర సరఫరాలను తరలించడానికి మరో కీలక రవాణా మార్గం అందుబాటులోకి వస్తుంది. అత్యవసర సమయాల్లో రవాణా సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు ఇది ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. ఈ ప్రాజెక్టును రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ వ్యూహాత్మక రైల్వే మార్గంగా గుర్తించడం దీని ప్రాధాన్యతను తెలియజేస్తోంది.