ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ మార్పు ప్రభావాలు రోజు రోజుకు తీవ్రమవుతున్నాయి. అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, అనిశ్చిత వర్షాలు, వరదలు, కరవులు దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలను కుదిపేస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారాన్ని తగ్గించి, స్వచ్ఛమైన శక్తి వనరుల వైపు మళ్లాల్సిన అవసరం అత్యవసరంగా మారింది.ఇక్కడే గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ప్రాధాన్యత ముందుకొస్తోంది.

పునరుత్పాదక శక్తి వనరులు, ముఖ్యంగా సౌర మరియు వాయు విద్యుత్తును ఉపయోగించి నీటిని ఎలక్ట్రోలిసిస్ ద్వారా విడదీయగా లభించే హైడ్రోజన్‌ను గ్రీన్ హైడ్రోజన్ అంటారు. ఈ ప్రక్రియలో కార్బన్ ఉద్గారాలు దాదాపుగా ఉండవు. అందుకే దీనిని భవిష్యత్తు ఇంధనంగా భావిస్తున్నారు.

వాతావరణ మార్పు పై పోరాటంలో కీలక ఆయుధం
ఉక్కు, ఎరువులు, చమురు శుద్ధి వంటి భారీ పరిశ్రమలు ఇప్పటికీ బొగ్గు, సహజ వాయువులపై ఆధారపడి ఉన్నాయి.ఈ రంగాల్లో గ్రీన్ హైడ్రోజన్ వినియోగం ప్రారంభమైతే కార్బన్ ఉద్గారాలు గణనీయంగా తగ్గుతాయి. విద్యుదీకరణకు కష్టమైన పరిశ్రమలను డీకార్బనైజ్ చేయడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

భారత ప్రభుత్వం రూ.19,744 కోట్లతో నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ను ప్రారంభించింది.
ఈ మిషన్ ద్వారా:

• 2030 నాటికి ఏటా 5 మిలియన్ టన్నుల ఉత్పత్తి
• దేశాన్ని గ్రీన్ హైడ్రోజన్ గ్లోబల్ హబ్‌గా మార్చడం
• లక్ష్యాలుగా పెట్టుకుంది.

NTPC, అదానీ గ్రూప్, భారత్ పెట్రోలియం వంటి సంస్థలు ఇప్పటికే పైలట్ ప్రాజెక్టులు చేపడుతున్నాయి. అదే సమయంలో స్టార్టప్‌లు, పరిశోధనా సంస్థలు కొత్త సాంకేతికతలపై పనిచేస్తున్నాయి.

ఆర్థికంగా భారత్‌కు లాభాలు
గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ద్వారా:

• చమురు, వాయు దిగుమతులపై ఆధారం తగ్గుతుంది
• శక్తి భద్రత పెరుగుతుంది
• దేశీయ పరిశ్రమలు, సాంకేతికతలు అభివృద్ధి చెందుతాయి
• లక్షలాది ఉద్యోగ అవకాశాలు ఏర్పడతాయి

భవిష్యత్తులో యూరప్, జపాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలకు గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఎగుమతులు చేసే అవకాశమూ భారత్‌కు ఉంది.

ఇప్పటికీ ఉన్న సవాళ్లు
ప్రస్తుతం గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి ఖర్చులు ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
ఎలక్ట్రోలైజర్ల తయారీ, నిల్వ, రవాణా మౌలిక సదుపాయాలు ఇంకా పూర్తి స్థాయిలో అభివృద్ధి కాలేదు. అయితే గుజరాత్ వంటి రాష్ట్రాల్లో ప్రారంభమైన పైలట్ ప్లాంట్లు భవిష్యత్తుకు బాటలు వేస్తున్నాయి. 2026 తర్వాత మరిన్ని సబ్సిడీలు, ప్రోత్సాహకాలు వచ్చే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.

ప్రపంచానికి భారత్ ఒక మార్గదర్శకం
అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశంగా ఉన్నప్పటికీ, నెట్-జీరో లక్ష్యాలు, గ్రీన్ హైడ్రోజన్‌పై దృష్టి పెట్టడం ద్వారా భారత్ బాధ్యతాయుతమైన గ్లోబల్ ప్లేయర్‌గా నిలుస్తోంది. ఇది ఇతర దేశాలకు కూడా ఒక ఉదాహరణగా మారే అవకాశం ఉంది.